اختلالات یادگیری (ادراک بینایی)



ادراك دیداری :بینایی عبارت است از توانایی دیدن . بینایی پاسخ چشم ها به نوری است كه به درون آن ها تابیده می شود وبنابراین فرایندی فیزیوژیك است . در حالی كه دید در نتیجه توانایی كودك در تفسیر و فهم و معنی بخشیدن اطلاعاتی است كه از طریق چشم ها دریافت می كند . تعداد زیادی از كودكان در حالی كه از بینایی خوبی برخوردار ند دارای مشكلاتی در دید هستند كه بر توانایی خواندن و دیگر جنبه های تحصیلی آنان تاثیر باز دارنده می گذارد .
ما در اختلالات یادگیری با كودكانی سروكار داریم كه اندام چشمی آن هاسالم است ولی یاد  نگرفته اند كه چگونه از بینایی خود به طور مؤثر استفاده كنند . مربیان معمولا با مفاهیمی مانند : ردیابی دیداری ، تعقیب چشمی ، حركات چشمی ، همگرایی ، واگرایی ، ادراك تصویر و زمینه و حافظه توالی دیداری و هماهنگی هردو روبرو هستند.ادراك دیداری نقش مهمی در یادگیری های تحصیلی بویژه خواندن بازی می كند . تعداد ی از كودكان در تكالیفی كه مستلزم كاربرد بینایی در تمییز اشكال و طرح های هندسی است با اشكال مواجه هستند.   


در قلمرو وسیع ادراك دیداری خرده مهارتهای متعددی را میتوان تشخیص داد:                                                       

الف ) روابط فضایی – مكانی : این خرده مهارت به ادراك وضع اشیاء در فضا و مكان مربوط می شود . این بعد از كار كرد بینایی متضمن ادراك جابجایی یك جسم یا سمبل( تصاویر، حروف ، اعداد ) و رابطه آن با اشیاء دور و اطراف است .
ب) تمیز بینایی : به توانایی تشخیص تفاوت یك شیء از شی ء دیگر مربوط می شود . مهارت در جور كردن تصاویر معین ، طرح ها ، اشكال ، حروف و كلمات نمونه دیگری از فعالیتهای تمیز بینایی است .توانایی در تمیز حروف و كلمات برای یادگیری خواندن ضروری است .                                                  

ج ) نقش از زمینه : این خرده مهارت نیز به تشخیص تصویریك شی ء از زمینه محیطی آن مربوط می شود .كودك معلول در این مورد نمی تواند توجه خود را به محدوده مورد سؤال ( نقش ) جدا از زمینه بصری متمركزكند و در نتیجه در امر تشخیص بواسطه تحریكات نامربوط دچار آشفتگی می شود .                                              

د) اكمال دیداری :فعالیتی است كه طی آن از فرد مورد آزمایش خواسته می شود كه كل محرك ارائه نگردد .

ه) بازشناسی شیء :به توانایی بازشناسی ماهیت اشیاء به هنگام مشاهده آن ها مربوط می شود .توانایی كودكان كودكستانی در بازشناسی اشكال هندسی ، حروف و اعداد خود پیش درآمدی خوبی برای پیش بینی پیشرفت تحصیلی بعدی آنها در خواندن است

تمرینات مربوط به ادراك بینایی  


1- طرح تخته های سوراخ دار: طرح هایی با قطعات رنگی بر روی تخته سوراخ دار بسازید و از كودك بخواهید مشابه آن طرح را درست كند.             

2- تخته های پاركت: طرح هایی را با استفاده از تخته پاركت یا سرامیك و مانند آن درست كنید و از كودك بخواهید مشابه آنها را درست كند.                                                        
3- طرح مكعب ها: مكعب هایی از جنس چوب یا پلاستیك كه یك رنگ یا چند رنگ باشند تهیه كنید و با آنها طرح هایی بسازید كه كودك از روی آنها مشابه سازی كند.
                                       
4- پیدا كردن شكل در تصویر: از كودك بخواهید در یك تصویر مثلاً تمام چیزهای گرد، یا مربع و مانند آن را پیدا كند و آنها را رنگ بزند.
                                                                 
5-پازل : جورچین های آماده و یا دست ساز تهیه كنید و از كودك بخواهید آنها را جور كند. تصاویری از اشخاص، حیوانات، حروف، اعداد، اشكال هندسی و مانند آن را به قطعات كوچكتر تقسیم كند و از كودك بخواهید آنها را كنار هم بگذارد. داشتن الگوی مشابه یا كشیدن طرح خطوط در صفحه زیر قطعاتی كه باید با هم جور شوند یا قطعاتی كه بخشی از آن در حاشیه صفحه باقی مانده است و مانند آن برای راهنمایی كودك در اوایل تمرینها مورد استفاده قرار می گیرد.
                                            
6- دسته بندی: از كودك بخواهید شكل های هندسی با اندازه و رنگ های متفاوت را كه از تخته یا مقوا بریده شده یا بر روی كارتهایی رسم شده است با هم جور كند.
                                         
7- جور كردن: شكل های هندسی با تعداد زیاد را بر روی كارتهایی رسم كنید و از كودك بخواهید با پیداكردن مشابه هر كدام آنها را با هم جور كند.
                                                
8- دومینه: كارت هایی از مقوا به صورت دومینه با نقطه هایی به صورت رنگی و از جنس آهن ربایی، كاغذ چسبی، یا كاغذ سمباده ای بسازید و از كودك بخواهید آنها را بر روی تخته با هم جور كند.
9- كارت بازی: مجموعه ای از كارت های بازی كه در آن تصاویر، اعداد، مجموعه ها و مانند آن به كار رفته است به كودك بدهید و بخواهید كه آنها را با همدیگر جور كند.              
                                        
10- اعداد و حروف: بازیهایی به شكل نام بردن، جور كردن، جدا كردن و مانند آن را برای كودك در زمینه اعداد و حروف ترتیب دهید تا درك و تمیز او رشد یابد.
                                                             
11- كارت حروف: حروفی را بر روی كارت بنویسید و از كودك بخواهید هركدام را كه می خوانید مشخص كند و روی آن را بپوشاند.
                                                                           
12- ادراك دیداری كلمات: كلمات و حروف معینی را روی كارت بنویسید و از كودك بخواهید آن ها را دسته بندی كند، جور كند، جدا كند و یا با انگشت ردیابی كند.
                                             
13- مجموعه ای از ابزار: مجموعه ای از ابزار را به كودك نشان دهید. آنگاه روی آن ها را بپوشانید یكی از وسایل را بردارید. از نو مجموعه را نشان دهید. از كودك بخواهید وسیله گمشده را پیدا كند.
14- تعدادی طرح هندسی یا حروف و اعداد را به كودك نشان دهید. از كودك بخواهید پس از توضیح شما قطعه موردنظر را از بین قطعات مختلف پیدا كند. در مورد دیگر پس از ارائه طرح های هندسی و حروف و اعداد می توانید روی آنها را بپوشانید و از كودك بخواهید كه آنها را روی كاغذ بیاورد.
15- مجموعه محدودی از اشكال- طرح ها یا اشیاء را به كودك نشان دهید. به كودك بگویید كه مشابه همان قطعات را از بین وسایل پیدا كرده و با همان نظم بچیند. ورق های بازی- قطعات رنگی- قطعات منقوش یا انواع كاشی و سرامیك برای این چنین تمریناتی می تواند مفید باشد.
                                          
16- ارائه تحریكات بینایی به وسیله تاچیستوسكوپ یا كارت های آموزشی می تواند برای یادآوری طرح ها- اعداد- حروف یا كلماتی كه دیده می شوند مورد استفاده قرار گیرند.
                               

 تمرینات مربوط به حافظه بینایی                  
1- پیدا كردن چیزی كه كم است: مجموعه ای از اشیاء را به كودك نشان دهید. سپس یكی از آنها را بردارید. دوباره مجموعه را به او نشان دهید و بپرسید كدام یكی كم شده است.
                                                                      
2- پیدا كردن شكل صحیح: یك شكل هندسی یا حرف یا عدد را به كودك نشان دهید و بخواهید طرح مشابه صحیح آن را از بین چند گزینه انتخاب نماید یا بر روی كاغذ رسم كند.
                                                           
3- ترتیب حفظی: تعدادی از اشكال، طرح ها و یا چیزهایی همچون كارت بازی رنگی، مكعبهای رنگی، مكعب های شكل دار، طرح ها و یا چیزهایی همچون كارت بازی رنگی، مكعب های رنگی، مكعب های شكل دار، سرامیك، دومینه و مانند آن بسازید و از كودك بخواهید مشابه آنها را از روی این طرح بازسازی كند.
4- به یادآوردن آنچه كه دیده شده است: یك اسباب بازی، كلمه، حرف، عدد و مانند آن را به كودك نشان دهید و سپس از او بخواهید آنچه را كه دیده است به یاد بیاورد.
                                               
5- داستان از روی تصویر: بر روی تخته ماهوتی فعالیت هایی را كه بیان كننده یك داستان كلی است نصب كنید. سپس از كودك بخواهید داستانی را كه تصاویر بیان كننده آن است بگوید.
                                                              
6- به یاد آوردن چیز كم شده: تعدادی طرح، حرف یا عدد به مدت چند ثانیه به كودك نشان دهید. سپس با مقوا روی یكی از آنها را بپوشانید و از كودك بخواهید آن را معین كند.   

7- تكرار طرح ها: طرح معینی را با مهره چوبی، دانه تسبیح، دكمه و مانند آن بسازید. به مدت چند ثانیه آن را به كودك نشان دهید و سپس از او بخواهید آن را بازسازی كند. همچنین می توانید این كار را به صورت دوبعدی بر روی كاغذ بسازید و از او بخواهید آن طرح را مثلاً با مكعب هایی كه در اختیارش می گذارید بسازد.

منبع:

-جزوات سازمان استثنایی

-تجربیات شخصی


برچسب ها: ادراک بینایی،

تاریخ : 7 بهمن 93 | 13:00 | نویسنده : مرضیه لک | نظرات
.: Weblog Themes By VatanSkin :.