راههای تقویت حافظه

ما بسیاری از مطالب را بخوبی به یاد می آوریم و برخی دیگر را فراموش می کنیم. حافظه خوب ،نتیجه تلاش آگاهانه ما برای دانستن مطالب مختلف و یاد آوری آنهاست.

 

 

ضعف حافظه یکی از معضلات یادگیری است. حافظه، توانایی مغز برای نگهداری و یادآوری مطالب است. حافظه و یادگیری، ارتباط بسیار نزدیكی با یكدیگر دارند به‌طوری‌كه اگر حافظه، یعنی توانایی نگهداری وجود نداشته باشد، یادگیری مطالب جدید بسختی صورت می‌پذیرد. مطالعات نشان می دهد که مهارت های ذهنی، با تقویت حافظه کوتاه مدت بهبود می یابند. مغز باعث یادگیری و حافظه نیز موجب یاد آوری مطالبی است که آموخته ایم. مغز قبل از آنکه اطلاعات را بگیرد، اول آنها را رمزگذاری می کند.لذا اگر چند کار را بخواهیم با هم یاد بگیریم ، مغزنمی تواند آنها را رمزگذاری کند.با این وجود لازم است که مطالب را بصورت تک تک و جداگانه فرا بگیریم.

بخشهای مختلف حافظه

1- توانایی یاد سپاری اطلاعات:در اینجا اطلاعات را بخاطر می سپاریم.

2- توانایی در نگهداری اطلاعات:ذخیره اطلاعات در حافظه مد نظر است.

3- توانایی یاد آوری اطلاعات:منظور یاد آوری مطالبی است که به حافظه سپرده ایم.

یادگیری

تعریف یادگیری:یادگیری تغییراتی دائمی و نسبتا پایدار است كه بر اثر تجربه یا آموزش در رفتار موجود زنده پدید می‌آید .

یادگیری در همه سنین(از خردسالی تا پیری)3 مرحله دارد که به ترتیب عبارتند از: 1-دقت 2-ادراک 3-حافظه.در اینجا به این مراحل٬ بیشتر می پردازیم.

1-دقت (توجه): اولین و مهمترین مرحله یادگیری است .دقت یعنی تمرکز کافی بر کاری جهت جایدهی آن در مغز.اگر در این مرحله خوب عمل نکنیم در مراحل بعدی یادگیری دچار مشکل می شویم.

انواع دقت: دقت بینایی-دقت شنوایی-دقت بویایی-دقت چشایی-دقت لامسه .ولی مهمترین حواس که دریادگیری نقش بیشتری دارند عبارتند از:دقت بینایی(75%) و دقت شنوایی(13%).لذا اکثر افراد در دقت بینایی ودقت شنوایی مشکل دارند.

دقت بینایی:یعنی تمرکز فرد بر آنچه که می بیند.

دقت شنوایی:تمرکز کافی بر آنچه که فرد می شنود.

2-ادراک(درک وفهم) : دومین مرحله یا فرایند یادگیری است .ادراک یعنی ثبت داده های حسی بطور معنا داری در مغز.ادراک هم مانند دقت می بایستی در کلیه حواس صورت گیرد ولی در مسئله آموزشی دو حس بینایی وشنوایی بیشترین نقش را دارند .

ادراک شنیداری: فرد ممکن است از نظر شنیدن مشکلی نداشته باشد ولی در تفسیر آنچه که می شنود دچار مشکل است.

ادراک دیداری: فرد ممکن است بینایی سالمی داشته باشد ولی در تفسیر آنچه که می بیند دچار اشکال است.

3-حافظه: یعنی توانایی بخاطر آوردن اطلاعات تازه آموخته شده. حافظه تقریباَ در تمام یادگیریها نقش اساسی دارد.حافظه نیز شامل کلیه حواس می شود ولی در یادگیری٬بیشترین تاکید بر حافظه بینایی وحافظه شنوایی است.

انواع حافظه

۱-حافظه حسی:(حافظه :بینایی-شنوایی –چشایی-بویایی –لامسه ). حافظه حسی،اولین مرحله به یاد سپاری مطالب است.در ابتدا ،اطلاعات محیطی كه توسط گیرنده‌های مختلف حسی دریافت گردیده ، وارد حافظه حسی می شوند.لذا در صورتی که مورد دقت یا توجه قرار گیرند، وارد حافظه كوتاه‌مدت می‌شوند.

علت حذف اطلاعات از حافظه حسی :در هر لحظه اطلاعات زیادی وارد آن می شوند که غالب آنها مورد استفاده قرار نمی گیرند. از مجموع اطلاعات فراوانی که در هر لحظه به مخزن حسی وارد می شوند تنها آن اطلاعاتی که مورد توجه ما قرار می گیرند انتخاب می شوند و برای پردازش به بخش های دیگر حافظه سپرده می شوند. بنابراین، مهم ترین دلیل حذف اطلاعات از ثبت حسی بی توجهی است.

۲-حافظه کوتاه مدت: در یافت اطلاعات برای مدت کوتاه (فقط یک دقیقه ) مثلا (۹-۵) کلمه یا عددرا در ذهن برای مدت کوتاه نگه می دارد. در حافظه كوتاه‌مدت، اطلاعات به صورت رمز درمی‌آید.عمر اطلاعات در حافظه كوتاه‌مدت حدود سه ثانیه است و در صورت عدم تكرار، پس از این زمان فراموش می‌شوند.

حافظه بینایی: توانایی فرد در بخاطر آوردن کلمه ها-اشیاء و...

حافظه شنوایی:توانایی در بخاطر سپردن ، به یاد آوردن وتکرار صحیح آن چیز یا چیزهایی که فردشنیده است.

علت فراموشی اطلاعات از حافظه کوتاه مدت :از آنجا که گنجایش حافظه کوتاه مدت محدود است، به سرعت از اطلاعات پر می شود. وقتی که حافظه کوتاه مدت پر شد، برای اینکه اطلاعات تازه ای وارد آن بشوند اطلاعات قبلی باید از آن خارج گردند. به این پدیده جانشینی می گویند. بنابراین، یک عامل مهم فراموشی یا حذف اطلاعات از حافظه کوتاه مدت جانشینی مطالب جدید با مطالب قدیمی و یا گذشت زمان است.

۳-حافظه بلند مدت: دریافت اطلاعات در ذهن برای مدت طولانی. هدف از تقویت حافظه، تقویت حافظه بلندمدت است. اکثر اطلاعاتی که به حافظه كوتاه‌مدت وارد می شوند ، از این حافظه حذف شده وفقط بخش كوچكی از آن وارد حافظه بلندمدت می‌شود.گنجایش و طول مدت نگهداری اطلاعات در حافظه بلند مدت از چند دقیقه پس از یادگیری تا تمامی طول عمر شخص را شامل می شود و برای گنجایش آن نیز هیچ محدودیتی وجود ندارد. منظور از فراموشی ناتوانی ما در به یادآوری اطلاعات از حافظه درازمدت است. بسیاری از اطلاعاتی را که ما فکر می کنیم فراموش کرده ایم هرگز به حافظه درازمدت وارد نکرده ایم، یعنی آنها را به درستی نیاموخته ایم.

علت فراموشی اطلاعات از حافظه درازمدت :روانشناسان عموماً بر این عقیده اند که اطلاعات وارد شده به حافظه درازمدت، به عکس حافظه های حسی و کوتاه مدت، هرگز از بین نمی روند، و با بودن شرایط مناسب همیشه قابل بازیابی (یادآوری) هستند.

۱-واپس زدن :مابعضی وقت ها، به طور عمد، بعضی اطلاعات یا خاطراتی را که نمی خواهیم به یاد آوریم واپس می زنیم، و به همین دلیل آنها را فراموش می کنیم.

۲-تداخل : اطلاعات جدید با اطلاعات قبلی تداخل پیدا می کنند و مانع دسترسی به اطلاعات در حافظه می شوند

۳-مشکلات بازیابی : آنچه به حافظه درازمدت سپرده می شود. هرگز از بین نمی رود، و علت اینکه ما پاره ای از مطالب قبلاً آموخته شده را نمی توانیم به یاد بیاوریم این است که در بازیابی آنها ناتوانیم، وگرنه مطالب در حافظه ما موجود هستند.

انواع حافظه بلند مدت

حافظه رویدادی:منظور از حافظه رویدادی خاطرات ما از تجارب شخصی مان است. اطلاعات مربوط به وقایع زندگی مان، حافظه رویدادی نام دارد

حافظه معنایی: در حافظه معنایی، چنان که از نامش برمی آید، معنا ذخیره می شود. در حافظه معنایی دانش بیانی ذخیره می شود.

حافظه روندی:حافظه مربوط به چگونگی انجام امور به ویژه فعالیت های فیزیکی یا جسمی مانند بازی های ورزشی را حافظه روندی یا روشی می نامند.

راههای تقویت حافظه

*مسائل و مطالب مورد علاقه زودتر به حافظه سپرده می شوند.لذا با اشتیاق مطالعه کنید.

* تمرکز و دقت بر موضوع (تمرکز یعنی دقت انتخاب شده).

* درک و فهم مسئله ای که می خواهیم به حافظه بسپریم بسیار مهم است.

* تکرار مطالب ، یادداشت برداری و علامت زدن نکات مهم نیز باعث می شود که مطالب بهتر به حافظه سپرده شوند.

*مطالب را در ذهن مرور کنیم.

* آنچه را که یاد گرفته ایم عملا بکار ببریم.

* سعی کنیم آنچه را که یاد گرفته ایم به یاد آوریم.

*سعی کنیم بین دانسته های جدید و اطلاعات قبلی خود ارتباط برقرار کنیم و آنها را به هم ربط دهیم.به این کار تداعی معانی می گویند.زیرا با بیاد آوردن یک مطلب،مطالب مرتبط با آن را نیز بخاطر می آوریم.

* مطالب و هر چه که دیده و یا شنیده ایم را مانند یک فیلم در ذهن خود مجسم کنیم.

* حتما این ضرب المثل را شنیده اید که می گوید:عقل سالم در بدن سالم است لذا همواره سعی کنیم جسم خود را تقویت نماییم زیرا بروز برخی بیماریها باعث می شوند که نتوانیم بر روی مطالب تمرکز کنیم و آنها را بیاد بیاوریم.

*مثبت اندیش باشیم .زیرا افکار مغشوش و منفی باعث عدم تمرکز ونهایتا ضعف یادگیری و کاهش قدرت حافظه می شوند.همچنین به خودمان تلقین کنیم که (می توانیم!). شاد باشیم و از ته دل بخندیم.

* سعی کنیم اطلاعات مفید را به ذهن بسپاریم و حافظه خود را با مطالب غیر ضروری و غیر مفید درگیر نکنیم.

* استراحت و خواب منظم باعث کاهش استرس می شود و حافظه را تقویت می کند.

*مغز برای فعالیت خود انرژی زیادی از بدن را می سوزاند لذا همیشه سعی کنیم غذاهای مفید بخوریم.و از خوردن غذاهای فراوری شده به میزان زیاد خودداری کنیم.

* ورزش جهت سلامت جسم و روان بسیار مفید است و عملکرد مغز را افزایش می دهد لذا ورزش را فراموش نکنیم.

* مصرف سیگار،مشروبات الکلی، فشار های روحی و... باعث کاهش عملکرد مغز می شوند.

* از ایجاد تنش بپرهیزیم زیرا تنش بر عملکرد سلولهای حافظه تاثیر منفی می گذارند.

* ذهن خود را با مسائلی همچون حل جدول،حل معما ،شطرنج و سایر کارهای فکری و هوشی ورزش دهیم.

*منزوی و گوشه گیر نباشیم و همواره در اجتماع حضور یابیم.

* نظم داشتن در زندگی و امور روزمره باعث تقویت حافظه می شود .مثلا اگر هر چیز در جای خودش قرار گیرد،راحت تر به آن دست می یابید .

* خاطرات خوش گذشته را برای خود تداعی کنیم و یا برای دیگران تعریف نماییم.

* مطالب را به یکباره حفظ نکنیم بلکه آنها را به دفعات مختلف تقسیم و یا تقطیع کنیم.

*آشفتگی های ذهنی و درونی خود را کاهش دهیم و آرامش خود را حفظ کنیم.

*با خیالپردازی فکر و ذهن خود را مشغول نکنیم.

*محیط مطالعه خود را از برخی محرکهایی که موجب حواسپرتی ما می شوند،پاک کنیم.

* در هنگام مطالعه به موسیقی گوش ندهیم زیرا تمرکز مارا بر موضوع مورد مطالعه بر هم می زند.

* آموزش ریتمیک(موزون و با آهنگ)در یاد گیری و تقویت حافظه موثر است.مطالب را به شعر و آهنگ در آوریم.

* مطالب را بصورت سوال در بیاوریم و خودمان به آن جواب دهیم.

* کتابها و مجلات مختلف را مطالعه کنیم.مطا لعه فعالیت و کارآیی مغز را زیاد می کند.

*انجام کارهای هنری موجب فعالیت بیشتر مغز ،یادگیری بهتر و حافظه قوی تر می شود.

*غذاهایی که حاوی آنتی اکسیدان هستند را بیشتر مصرف کنیم. ویتامین C و E و همچنین میوه جات و سبزیجات دارای آنتی اکسیدان هستند.کلسیم و فسفر نیزاز عناصر مهم جهت تقویت مغز و حافظه هستند.سایر خوراکی هایی که در بهبود حافظه تاثیردارندعبارتنداز:ماهی ،جوانه گندم،بادام وگردو،عسل،کشمش،خرما،شکلات،سیب انار ،پسته و... لذا بیشتر مصرف کنیم.

************************

خدا، تنها روزنه امیدی است که هیچگاه بسته نمی شود!

 



تاریخ : 30 آذر 91 | 12:32 | نویسنده : مرضیه لک | نظرات
.: Weblog Themes By VatanSkin :.
نمایش نظرات 1 تا 30